Repetitio sa pambungad kay Kant

Mula sa balangkas ni Nikka Chang

Ayon kay Kant, liban sa mabuting kalooban, wala nang ibang matatawag nating tunay na mabuti, at ito ang tinutunguhan ng katwiran. Madalas, nahahaluan ng pagkiling ang tungkulin, kaya kailangan himayin o iabstraksyo.

I.          May mga bagay na tinatawag nating mabuti, pero ang mga kabutihang ito ay nakadepende pa rin sa mabuting kalooban.

A.    Ang panloob

a.       Ang talino at talento ay depende sa mabuting kalooban, kasi kung walang mabuting kalooban, ang taong may talino o talento ay pwedeng gamitin ang mga ito sa mga buktot na paraan.

b.      “Lalong tumitindi ang karumal-dumal na kontrabida kung sakaling meron siyang mga husay o galing na gagamitin niya para sa kaniyang mga binabalak.” (Hal. Si Hannibal Lecter na isang napakatalinong doktor pero kumakain siya ng tao.)

B.     Ang panlabas

a.       Ang mga bunga ng ating pagpursigi o kapalaran, tulad ng kayamanan, ay mga bagay na pwede nating matawag na mabuti, pero nakadepende rin sa mabuting kalooban ang mga ito. Ang yaman at kasangkapan ay maaari rin baluktotin ng masamang loob para sa masamang hangarin.

II.       Ang tinutunguan ng katwiran ay pagbuo ng mabuting kalooban.

A.    Hindi sumasangayon si Kant sa teorya ni Aristoteles na ang katwiran ng tao ay patungo sa kaligayahan. Para kay Kant, hindi tayo nandito para lumigaya. Nandito tayo para magbuo ng mabuting kalooban.

a.       Maaaring maging bunga ng mabuting kalooban ay isang pagkabigo. (Hal. May mawawala sayo sa pagsabi ng totoo.) Ito ang dapat na gawin, ngunit hindi naman nakakapagdulot ng kaligayahan, dahil may nawala sayo.

III.    Ang kilos natin ay kadalasan nahahaluan ng pagkiling, kaya kailangan tignan ang pagtatambalan ng tungkulin at pagkiling, upang makita kung ang kilos ba ay may moralidad.

A.    May mga kilos na madaling gawin kasi masarap (Hal. Pagligawan) Ito ay uri ng mabuting gawain na may halong intensyon.

B.     May mga kilos na kahanga-hanga, pero iba pa rin sa mga moral na kilos.

C.     May mga kilos na pang araw-araw na buhay na hindi madaling masabi kung may tunay na moralidad o wala.

IV.    Para malaman kung may moral na halaga ang isang gawain, pwede nating gawin ang abstracio o paghihiwa-hiwalay kahit sa larangang konseptuwal lamang.

A.    Kung mali ang kilos, siguradong labag sa tungkulin at walang moral na halaga. (Hal. pagbulakbol sa oras ng klase)

B.     Kung alinsunod sa pagkiling ang kilos at naipapatupad ang tungkulin, mananatiling kuwestyonable at mahirap masabi kung may moral na halaga. (Hal. Ang negosyanteng patas magbigay ng presyo, nagagawa ang tungkulin ngunit maaaring dahil gusto lang niya na bumalik ang mga suki para makakikinabang siya.)

C.     Kung labag sa pagkiling isang kilos, siguradong mayroon itong moral na halaga. (Hal. Pagpapahaba ng sariling buhay kahit hirap na hirap na.)